ميرزا حسن حسينى فسايى
990
فارسنامه ناصرى ( فارسى )
پسر دويم و سيم شيخ محمد على است : كمالات اكتسابان : علام فهام ، قدوه اهل اسلام ، عالم فاضل ، شيخ حسن [ و ] قدوه اكابر ، جامع اشتات امور ، عارف به مصالح جمهور ، شيخ مشايخ شيخ اسد اللّه . اين دو نفر برادر به آسايش تمام زندگانى خود را صرف عبادت ملك علام نمودند و از مرحوم شيخ اسد اللّه دو نفر پسر باقى است : اول آنهاست : فضايل اكتساب ، مبادى آداب ، كوكب فلك نجابت ، اختر سپهر سعادت ميرزا خليل . شغل خود را تحصيل مقاصد علميه و نظم املاك موروثه قرار داده است . پسر دويم شيخ اسد اللّه : كمالات اكتساب ، فضائل انتساب ، فاضل عالم شيخ ابو القاسم است . در همهء اطوار تأسى به برادر بزرگ خود نموده است . پسر هفتم مرحوم شيخ عبد النبى است : عالى جناب خصايل اكتساب ، قدوسى انتساب ، امام اقدم و همام اكرم ، مستجمع حقايق ، مستنبط دقايق ، علام فهام ، مرجع اكابر ايام حاجى - ميرزا هادى امام جمعه . بعد از وفات برادر ماجد خود شيخ مفيد زاهد ، متكفل امامت جمعه گشته ، ايام جمعات در مسجد جامع وكيلى به وظائف نماز جمعه اقدام مىفرمود و داد مظلومان را از ظلمه در خدمت فرمانروايان مىخواست و در سال 1241 به روضه رضوان خراميد . ولد الصدقش : حلال مشكلات قرآنى ، كشاف معضلات فرقانى ، جامع نكات اصليه ، حاوى قواعد شرعيه ، راضى به قدر و قضا حاجى ميرزا عبد الرضاست . مادام حيات جز طريق رضاى خداى تعالى را نخواست و بيشتر اوقات خود را صرف مقاصد قرآنى نمود و در اقوال مفسرين تتبعى كامل داشت و احوال صحابه و تابعين را نيكو مىدانست و او را چهار نفر پسر است : فضايل و كمالات اكتسابان ، عالمان فاضلان ، اديبان اريبان حاجى ميرزا سيف اللّه و ميرزا - محمد باقر و ميرزا على محمد و ميرزا عبد الرحمن و شغل مشاغل آنها تحصيل مراتب علميه و مقاصد يقينيه و انتظام املاك موروثه است . از اجله اعيان اين محله است : سلسله جليله وصاليه كه شيرازه كمالات شيراز را از گسيختگى به طراز آورده و علم و شعر و خط گذشتگان كه عنكبوت نسيان بر آنها تنيده بود ، نعم البدل نموده ، به گوش و هوش شنوندگان و چشم بيناى بينندگان رسانيدهاند و چون مؤلف اين فارسنامهء ناصرى به اينجا رسيد و خواست القاب و كمالات اهل اين سلسله را نگارد به حقيقت از عهده نيامده ، زحمت آن را به جناب مستطاب ، صاحب عنان فصاحت و مالك زمام بلاغت ، مجمع آداب ، مقبول اولى الالباب ، حسان زمان و سحبان بيان ، ناظم بديعه ، مستخرج لآلى از اصداف قريحه ، مقله حدقه دوران ، ياقوت معدن عرفان ، محرر خطوط بر طبقات اوراق ، مقرر نقوش بر صفحات اطباق ميرزا ابو القاسم فرهنگ كه نهالى از آن بوستان و گلى از آن گلستان است ، واگذاشت كه صاحب البيت ادرى بما فى البيت « 1 » و آنچه را آن جناب به قلم مشكين رقم نوشت ، همانرا در اين جاى نگاشت : بسم اللّه الرحمن الرحيم : در بيان حال و ترجمه احوال پدر بزرگوار و استاد عالى مقدارم حضرت وصال سقى اللّه ثراه و جعل الجنة مثواه و شمهاى از حال پدران و فرزندان آن جناب به طريق اجمال .
--> ( 1 ) . كدخدا به كالا آگاهتر . ( امثال و حكم ، ص 1050 ) .